Często proponuję swoim Klientom abyśmy spróbowali rozwiązać spór w drodze mediacji. Wówczas spotykam się z pytaniami czy to w ogóle się udaje, a czy to nie strata czasu, a tak w ogóle co to jest ta mediacja? W tym artykule po krótce opiszę przedmiot mediacji i dlaczego warto z niej skorzystać, a także w czym pomoże Ci adwokat.
Czym jest mediacja w sprawie gospodarczej?
Mediacja to dobrowolne i poufne postępowanie, w którym neutralny mediator pomaga stronom sporu wypracować porozumienie. Mediator nie wydaje wyroku ani nie narzuca rozwiązania — jego zadaniem jest ułatwienie rozmowy i znalezienie rozwiązania akceptowalnego dla obu przedsiębiorców.
W sprawach gospodarczych mediacja może dotyczyć m.in.:
- zapłaty za faktury lub wykonane usługi
- niewykonania lub nienależytego wykonania umowy
- kar umownych
- sporów między wspólnikami
- rozliczeń handlowych
- współpracy między firmami
Od czego zacząć mediację w sporze gospodarczym?
Pierwszym krokiem jest zaproponowanie mediacji drugiej stronie sporu. Najczęściej robi się to w formie pisemnej — na przykład w wezwaniu do zapłaty lub w osobnym piśmie. Warto jasno wskazać, że przedsiębiorca chce rozwiązać konflikt polubownie przed skierowaniem sprawy do sądu.
Jeżeli druga strona wyrazi zgodę, kolejnym etapem jest wybór mediatora lub ośrodka mediacyjnego. Przedsiębiorcy mogą samodzielnie wybrać mediatora albo skorzystać z usług instytucji zajmujących się mediacją gospodarczą, takich jak:
- Polskie Centrum Mediacji
- Centrum Mediacji przy Krajowej Izbie Gospodarczej
- Centrum Mediacji przy Konfederacji Lewiatan
Następnie składa się wniosek o przeprowadzenie mediacji, w którym opisuje się spór oraz wskazuje strony postępowania. Mediator kontaktuje się z drugą stroną i ustala termin spotkania mediacyjnego.
W praktyce wielu przedsiębiorców decyduje się na mediację jeszcze przed procesem, ponieważ pozwala to:
- szybciej odzyskać należność
- ograniczyć koszty postępowania
- zachować relacje biznesowe
- uniknąć wielomiesięcznego sporu sądowego
Ile trwa mediacja gospodarcza?
Mediacja w sprawach gospodarczych jest zazwyczaj znacznie krótsza niż postępowanie sądowe. W wielu przypadkach wystarczają jedno lub dwa spotkania, aby strony osiągnęły porozumienie. Cały proces może zakończyć się w ciągu kilku tygodni.
Czym kończy się mediacja?
Mediacja może zakończyć się w jeden z trzech podstawowych sposobów.
1. Zawarciem ugody mediacyjnej
To najczęstszy i najbardziej pożądany scenariusz. Strony uzgadniają warunki rozwiązania sporu, a mediator sporządza ugodę.
2. Brakiem porozumienia
Nie każda mediacja kończy się ugodą. Jeżeli strony nie osiągną porozumienia, mediator sporządza protokół z mediacji.
3. Zakończeniem mediacji z innych przyczyn
Mediacja może zakończyć się również wtedy, gdy:
- jedna ze stron wycofa się z mediacji
- strony zawrą ugodę poza mediacją
- mediator uzna, że mediacja nie ma szans powodzenia
- sprawa stanie się bezprzedmiotowa
W czym pomaga adwokat przy mediacji? Rola pełnomocnika w praktyce
Podczas mediacji adwokat:
- pomaga jasno przedstawić stanowisko klienta
- dba o ochronę jego interesów
- wyjaśnia skutki prawne proponowanych rozwiązań
- pomaga reagować na propozycje drugiej strony
- pilnuje, aby ustalenia były zgodne z prawem
- W praktyce obecność adwokata często zwiększa szanse na zawarcie ugody, ponieważ strony mają większą pewność co do konsekwencji prawnych ustaleń.
Adwokat pomaga wypracować rozwiązanie, które będzie korzystne i wykonalne.
Może on:
- zaproponować konkretne warianty rozwiązania sporu
- przygotować harmonogram spłaty lub rozliczenia
- ocenić ryzyko procesu sądowego
- wskazać konsekwencje finansowe różnych rozwiązań
- pomóc osiągnąć kompromis bez eskalacji konfliktu
4. Sporządzenie i weryfikacja ugody mediacyjnej
To jedna z najważniejszych ról adwokata. Ugoda mediacyjna jest dokumentem prawnym, który po zatwierdzeniu przez sąd ma moc wyroku, dlatego musi być sformułowana precyzyjnie i jednoznacznie.
Adwokat:
- sprawdza, czy zapisy ugody są jasne i wykonalne
- usuwa nieprecyzyjne lub ryzykowne sformułowania
- zabezpiecza interesy klienta (np. terminy, odsetki, kary umowne)
- przygotowuje wniosek o zatwierdzenie ugody przez sąd
- dba o zgodność ugody z przepisami prawa
5. Reprezentacja klienta po mediacji
Po zakończeniu mediacji adwokat może nadal wspierać klienta, zwłaszcza gdy:
- trzeba złożyć wniosek o zatwierdzenie ugody
- druga strona nie wykonuje ugody
- konieczne jest wszczęcie egzekucji
- mediacja zakończyła się bez porozumienia i sprawa trafia do sądu
PODSUMOWUJĄC, Adwokat w mediacji pełni rolę doradcy i negocjatora, który pomaga klientowi bezpiecznie przejść przez proces mediacyjny. Jego wsparcie zwiększa szanse na zawarcie korzystnej ugody, ogranicza ryzyko błędów prawnych i pozwala lepiej zabezpieczyć interesy strony w razie dalszego sporu. Zachęcam do korzystania z tej formy rozwiązywania sporu, gdyż można zaoszczędzić nie tylko pieniądze, czas ale przede wszystkim nerwy.